انیوپلوئیدی و یوپلوئیدی

عدد پلوئیدی یا Ploidy (که با n نشان داده می شود) عبارت است از ست کاملی از کروموزوم ها در یک سلول. برای مثال اگر به کاریوتایپ انسان دقیت کنید در انسان ۲۳ کرموزوم وجود دارد که دو ست از آن ها وجود دارد، پس یک ست کامل در انسان برابر است با ۲۳ یعنی عدد پلوئیدی انسان ۲۳ می باشد. اگر در هر نوع سلول گونه تعداد کروموزوم موجود برابر با مضربی از عدد پلوئیدی باشد برای مشخص کردن حالت کروموزومی این سلول از عدد پلوئیدی با یک پیشوند مشخص کننده تعداد پلوئید موجود در سلول استفاده می شود. برای مثال سلول های تخمک و اسپرم انسان به واسطه داشتن فقط یک ست از کروموزوم ها یا همان ۲۳ عدد کروموزوم، سلول های هاپلوئید نامیده می شوند، یعنی سلول های ۱n می باشند. اما اکثر سلول های بدن انسان یا سلول های پیکری (somatic cells) دو ست از کروموزوم ها را دارا می باشند یعنی هر سلول حاوی ۴۶ کروموزوم می باشد، که به آن ها سلول های دیپلوئید گفته می شود، یا به عبارتی سلول های ۲n می باشند. در برخی موارد نادر سلول های انسانی حاوی سه ست کروموزوم بوده یعنی ۶۹ کروموزوم دارند که به این ها سلول های تریپلوئید (۳n) گفته می شود. به ترتیب اگر تعداد کروموزوم های سلول ها مضربی از عدد پلوئید باشد نامگذاری بر اساس تعداد ست انجام می شود، تتراپلوئید (۴n)، پناپلوئید(۵n) و … .

اما اگر تعداد کروموزوم های سلول ها عددی خارج از مضرب پلوئید باشد برای مثال ۴۷ یا ۴۵ یا هر عدد که مضربی از ۲۳ نباشد به این نوع سلول ها سلول های آنیوپلوئی(aneuploid) گفته می شود، که کلمه ای متضاد یوپلوئید یا (euploid) می باشد. برای مثال در بیماری مثل سندرم ادواردز ایجاد شده به علت تریزومی ۱۸ چون سلول های فرد حاوی ۴۷ کروموزوم هستند(در این افراد سه کروموزوم ۱۸ وجود دارد) آنیوپلوئید هستند و به این حالت آنیوپلوئیدی (aneuploidy) گفته می شود.

 

ممکن است شما دوست داشته باشید مطالب بیشتر از این نویسنده

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

10 + شش =

error: کپی برداری ممنوع می باشد.ایران ژنتیک