سرطان تخمدان – Ovarian Cancer

شرح کلی

سرطان تخمدان

سرطان تخمدان اختلالی است که زنان را تحت تاثیر قرار می دهد. در این سرطان ، برخی سلول های تخمدان غیرعادی شده و به طور کنترل نشده تکثیر شده و تومور ایجاد می کنند. تخمدان ، اندام تولید مثلی زنان می باشد که در آن سلول های تخم تولید می شود. در حدود ۹۰ درصد از موارد سرطان تخمدان پس از سن ۴۰ سالگی و در بیش تر موارد پس از سن ۶۰ سالگی رخ می دهد.

شایع ترین فرم سرطان تخمدان در سلول های پوششی (اپیتلیال) که سلول های آستری سطوح و حفره های بدن هستند شروع می شوند. این سرطان ها می توانند از سلول های پوششی سطح تخمدان منشأ بگیرند. با این وجود ، محققان پیشنهاد می کنند که بسیاری یا حتی بیشترین سرطان تخمدان در سلول های پوششی حاشیه ای یکی از انتهاهای لوله های فالوپ شروع شده و سلول های سرطانی به تخمدان مهاجرت می کنند.

سرطان همچنین می تواند در سلول های پوششی که آستر شکم (صفاق) را تشکیل می دهند نیز ایجاد گردد. این نوع سرطان که سرطان صفاق اولیه نامیده می شود دارای منشأ ، علایم ، پیشرفت و درمان مشابهی با سرطان تخمدان می باشد. سرطان صفاق اولیه اغلب به تخمدان ها انتشار می یابد. این سرطان حتی با برداشتن تخمدان ها نیز رخ می دهد. چون سرطان هایی که در تخمدان ها ، لوله های فالوپ و صفاق شروع می شوند مشابه بوده و به آسانی از یکی از این ساختارها به دیگری انتشار می یابند ، تشخیص آن ها از هم اغلب دشوار است. این سرطان ها بسیار مرتبط بوده که به طور کلی توسط کارشناسان یکی در نظر گرفته می شوند.

در حدود ۱۰ درصد از موارد ، سرطان تخمدان در سلول های پوششی ایجاد نمی شود بلکه در سلول های جنسی که پیشروهای سلول های تخم هستند یا در سلول های تخمدانی تولید کننده ی هورمون به نام سلول های گرانولوزا ایجاد می شوند. در مراحل اولیه ی آن ، سرطان تخمدان معمولاً علایم قابل توجهی ایجاد نمی کند. با پیشرفت سرطان ، علایم و نشانه ها می تواند شامل درد یا احساس سنگینی در لگن یا پایین شکم ، نفخ ، احساس سیری سریع در زمان غذا خوردن ، کمردرد ، خونریزی واژن بین دوره های قاعدگی یا پس از یائسگی یا تغییر در عادات ادراری یا روده ای باشد. با این وجود ، این تغییرات می توانند به عنوان بخشی از علایم بسیاری از بیماری های مختلف رخ دهند. داشتن یک یا بیش از یک مورد از این علایم به این معنی نیست که یک زن مبتلا به سرطان تخمدان است.

در برخی از موارد، تومورهای سرطانی می توانند به بافت های اطراف تهاجم نموده و به سایر نقاط بدن انتشار یابند. در صورتی که سرطان تخمدان انتشار یابد، تومورهای سرطانی اغلب در حفره ی شکمی یا سطوح اندام های مجاور مثل مثانه یا کلون ظاهر می شوند. تومورهایی که در یک ناحیه شروع شده و سپس به سایر بخش های بدن انتشار می یابند سرطان های متاستازی نامیده می شوند.

برخی سرطان های تخمدان ، خانوادگی می باشند. این سرطان ها وراثتی بوده و با جهش های ژنی وراثتی همراه هستند. سرطان های تخمدان وراثتی نسبت به نوع غیروراثتی (پراکنده) زودتر بروز می یابند.

چون اغلب این سرطان ها در مرحله ی آخر شناسایی می شوند، درمان آن ها دشوار است. این سرطان عامل مرگ سالانه ی ۱۴۰۰۰ زن در ایالات متحده بوده که این مقدار بیشتر از سایر سرطان های زنان می باشد. با این وجود ، در صورتی که این سرطان ، زود هنگام تشخیص داده شده و درمان شود حداکثر افراد مبتلا به این سرطان ، تا ۵ سال عمر می کنند.

اساس ژنتیکی

سرطان ها زمانی رخ می دهند که جهش در ژن های مهم ( ژن های کنترل کننده ی رشد و تقسیم سلولی یا ترمیم DNA ی آسیب دیده) باعث رشد و تقسیم کنترل نشده ی سلول شده و موجب ایجاد تومور می شود. بیشتر موارد سرطان تخمدان ، پراکنده می باشند. در این موارد ، تغییرات ژنتیکی موجود ، در طول زندگی فرد اکتسابی بوده و تنها در برخی از سلول های تخمدان وجود دارند. این تغییرات که جهش های سوماتیک نامیده می شوند وراثتی نیستند. جهش های سوماتیک در ژن TP53 تقریباً در نیمی از سرطان های تخمدان رخ می دهد. پروتئین تولید شده از این ژن سرکوبگر تومور می باشد. زیرا سلول ها را از رشد و تقسیم سریع یا کنترل نشده باز می دارد. بیشتر این جهش ها آمینواسیدها را در پروتئین P53 تغییر داده و عملکرد سرکوبگری تومور را کاهش داده و یا از بین می برند. چون پروتئین تغییر یافته قادر به تنظیم مناسب رشد و تقسیم سلولی نمی باشد، ممکن است تومورهای سرطانی شکل بگیرد.

افزایش خطر ابتلا به سرطان تخمدان ، ویژگی برخی سندرم های ژنتیکی نادر از جمله اختلالی به نام سندرم لینچ است. سندرم لینچ اغلب با جهش هایی در ژن MLH1 و MSH2 همراه بوده و مسئول حدود ۱۵ – ۱۰ درصد سرطان های تخمدان وراثتی است.

برای مشاهده سندرم لینچ اینجا کلیک کنید.

سایر سندرم های ژنتیکی نادر نیز ممکن است با خطر بالایی برای ابتلا به سرطان تخمدان همراه باشند. پروتئین های تولید شده از ژن های همراه با این سندرم ها دارای نقش سرکوبگر توموری می باشند. جهش در هر یک از این ژن ها می تواند امکان رشد و تقسیم کنترل نشده را فراهم نموده و متعاقباً منجر به ایجاد تومور سرطانی گردد. این ژن ها نیز همچون ژن های BRCA1 و BRCA2 دارای نفوذ بالایی هستند. زیرا این جهش ها به طور چشمگیری خطر ابتلا به سرطان را افزایش می دهند. علاوه بر سرطان تخمدان ، جهش در این ژن ها موجب افزایش خطر ابتلا به چندین نوع سرطان در مردان و زنان می شود.

جهش های رده ی زایا در ده ها ژن دیگر نیز به عنوان فاکتور خطر احتمالی برای سرطان تخمدان مورد مطالعه قرار گرفته اند. این ژن ها دارای نفوذ کم یا متوسط می باشند. زیرا تغییر در هر یک از این ژن ها سهم بسیار کوچکی از سرطان تخمدان را به خود اختصاص می دهد. برخی از این ژن ها پروتئین هایی تولید می کنند که با پروتئین های تولید شده از ژن های BRCA1 و BRCA2 برهم کنش می کنند. سایر آن ها از طریق مسیرهای دیگری عمل می کنند. محققان گمان می کنند که تاثیر مرکب واریانت ها (تنوعات) در این ژن ها ممکن است به طور چشمگیری بر خطر ابتلا به سرطان تخمدان اثر گذار باشد.

در بسیاری از خانواده ها ، تغییرات ژنتیکی همراه با سرطان تخمدان وراثتی ناشناخته است . شناسایی فاکتورهای خطر ژنتیکی دیگر برای سرطان تخمدان زمینه تحقیقاتی پویای آتی می باشد.

جهش های سوماتیک در بسیاری از ژن های دیگر نیز در سلول های سرطان تخمدان یافت شده اند.

در سرطان تخمدان وراثتی، تغییرات ژنتیکی در خانواده ها منتقل می شود. این تغییرات در رده ی جهش های رده ی زایا قرار گرفته که در همه سلول ها رخ می دهد. در افراد دارای جهش های رده ی زایا، سایر تغییرات ژنی سوماتیکی و وراثتی به همراه فاکتورهای محیطی و شیوه ی زندگی نیز بر احتمال ابتلای یک زن به سرطان تخمدان تاثیرگذار است.

جهش های رده ی زایا در بیش از یک پنجم موارد سرطان تخمدان دخیل می باشند. بین ۸۵ – ۶۵ درصد از این جهش ها در ژن BRCA1 یا BRCA2 رخ می دهند. این جهش های ژنی دارای نفوذ بالایی هستند. زیرا با احتمال بالایی برای ابتلا به سرطان تخمدان ، سرطان سینه و چندین نوع سرطان دیگر در زنان همراه اند.

برای مشاهده سرطان سینه اینجا کلیک کنید.

در مقایسه با خطر ۱٫۶ درصدی ابتلا به سرطان تخمدان برای زنان در جمعیت عمومی ، این خطر در زنان دارای جهش های ژنی BRCA1 حدود  ۶۰ – ۴۰ درصد و در زنان دارای جهش ژنی BRCA2 حدود ۳۵- ۲۰ درصد است. مردان دارای این جهش های ژنی نیز دارای خطر بالایی برای ابتلا به چندین نوع سرطان هستند. پروتئین های تولید شده از ژن های BRCA1 و BRCA2 سرکوبگر تومور بوده که در ترمیم DNAی آسیب دیده نقش داشته و پایداری اطلاعات ژنتیکی سلول را حفظ می کند. جهش در این ژن ها ترمیم DNA را مختل نموده و به جهش های آسیب زای بالقوه اجازه ی بقا می دهد.با تجمع این نقایص ، رشد و تقسیم سلول به صورت کنترل نشده انجام شده و متعاقباً تومور ایجاد می شود.

علاوه بر تغییرات ژنتیکی ، محققان بسیاری از فاکتورهای شخصی و محیطی را که باعث خطر ابتلا به سرطان تخمدان می شود را شناسایی نموده اند. این فاکتورها شامل سن ، پیش زمینه ی قومیتی و فاکتورهای تولیدمثلی و هورمونی می باشد. سابقه ی سرطان تخمدان در اعضای نزدیک خانواده به خصوص زمانی که سرطان در اوایل میانسالی رخ می دهد نیز یک فاکتور خطر مهم می باشد.

فراوانی

سرطان تخمدان سالانه در حدود ۲۲۰۰۰ زن در ایالات متحده تشخیص داده می شود. خطر ابتلا به سرطان تخمدان در طول زندگی یک زن حدود ۱ در ۷۵ می باشد.

الگوی توارث

بیشتر موارد سرطان تخمدان به دلیل فاکتورهای ژنتیکی ایجاد نمی شوند. این سرطان ها با جهش های سوماتیکی که در طول زندگی یک فرد ایجاد می شوند همراهند و خانوادگی نمی باشند.

استعداد ابتلا به سرطان توسط یک جهش رده زایا معمولاً دارای الگوی توارث اتوزومی غالب است. به عبارت دیگر وجود یک کپی تغییر یافته ی ژن در هر سلول برای افزایش خطر ابتلا به سرطان در فرد کافی است. اگرچه سرطان تخمدان فقط در زنان رخ می دهد ، اما ژن جهش یافته می تواند از پدر یا مادر به ارث برسد. شایان ذکر است که افراد ، احتمال افزایش یافته ی ابتلا به سرطان را به ارث می برند نه خود بیماری را. همه ی افرادی که در جهش در این ژن ها را به ارث می برند به سرطان مبتلا نمی شوند.

در بسیاری از موارد سرطان تخمدان خانوادگی ، اساس ژنتیکی بیماری و مکانیسم توارثی آن نامشخص است.

اسامی دیگر بیماری

سرطان تخمدان

نئوپلاسم بدخیم تخمدان

تومور بدخیم تخمدان

کارسینومای تخمدان

ممکن است شما دوست داشته باشید مطالب بیشتر از این نویسنده

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

2 × یک =