سندرم آنجلمن (Angelman syndrome)

شرح کلی

سندرم آنجلمن

سندرم آنجلمن یک بیماری ژنتیکی پیچیده بوده که عمدتا بر روی سیستم عصبی تاثیر می گذراد. ویژگی های شاخص این بیماری شامل تکوین تاخیر یافته ، ناتوانی ذهنی، مشکلات گفتاری شدید و مشکل در تحرک و تعادل (آتاکسی) می باشد. بیشتر کودکان بیمار همچنین دارای تشنج (صرع) و اندازه ی کوچک سر (میکروسفالی) می باشند. تکوین تاخیر یافته تا سنین ۶ تا ۱۲ ماهگی چشمگیر بوده و سایر علائم و نشانه های شایع در اوایل کودکی ظاهر می شوند.

کودکان مبتلا به سندرم آنجلمن چهره ای شاد داشته و مدام دست های خود را به هم می زنند. بیش فعالی، تمرکز کوتاه مدت و تمایل به آب در این بیمارها شایع می باشد. بیشتر کودکان بیمار اختلالات خواب داشته و میزان خواب آنها از حالت عادی کمتر می باشد.

با افزایش سن، افراد مبتلا به سندرم آنجلمن کم تحرک تر شده و مشکلات خواب افزایش می یابد. با این وجود، افراد بیمار همچنان دارای ناتوانی ذهنی، مشکلات گفتاری شدید و تشنج در طول زندگی خود می باشند. بالغین مبتلا به سندرم آنجلمن دارای ویژگی های چهره ای متمایز می باشند.

سایر ویژگی های شایع شامل پوست بور با موهای رنگی روشن و انحنای ستون فقرات (اسکولیوزیس) می باشد. طول عمر این افراد به نظر می رسد در محدوده نرمال قرار دارد.

اساس ژنتیکی

بسیاری از ویژگی های شاخص سندرم آنجلمن حاصل از دست دادن عملکرد ژنی به نام UBE3A می باشد. هر فرد به طور عادی یک کپی از این ژن را از هر والد به ارث می برد. هر دو کپی از این ژن در بسیاری از بافت های بدن روشن و فعال می باشد(بیان می شود). با این وجود در بعضی از مناطق مغز  تنها کپی به ارث رسیده از مادر (کپی مادری) فعال می باشد. این فعالسازی ژنی اختصاصی والد توسط پدیده ای به نام حک گذاری ژنومی (Genomic Imperinting) ایجاد می شود. اگر کپی مادری ژن UBE3A به دلیل یک تغییر کروموزومی یا یک جهش ژنی از دست برود، فرد فاقد هیچ کپی فعالی از ژن در برخی مناطق مغز خواهد بود.

در درصد کمی از موارد، سندرم آنجلمن حاصل به ارث بردن هر دو کپی کروموزوم ۱۵ از پدر (کپی پدری) به جای یک کپی از هر دو والد می باشد. این حالت، دیزومی تک والدی پدری نامیده می شود. ندرتاً، سندرم آنجلمن می تواند توسط بازآرایی های کروموزومی به نام جابجایی یا جهش یا سایر نقص ها در ناحیه ای از DNA که کنترل کننده ی فعالسازی ژن UBE3A است، بوجود بیاید. این تغییرات ژنتیکی می توانند به طور غیرعادی UBE3A یا سایر ژن ها را بر روی کپی مادری کروموزوم ۱۵ خاموش (غیرفعال) نمایند.

دلایل سندرم آنجلمن در ۱۰ تا ۱۵% از افراد بیمار ناشناخته است. تغییرات در سایر ژن ها یا کروموزوم ها ممکن است مسئول بیماری در این موارد باشد.

در برخی از افرادی که مبتلا به سندرم آنجلمن هستند، از دست دادن ژنی به نام OCA2 با رنگ موی روشن و پوست بور همراه است. ژن OCA2 بر روی قطعه ای از کروموزوم ۱۵ قرار دارد که اغلب در افراد مبتلا به این اختلال حذف می شود. با این وجود، از دست دادن ژن OCA2 موجب سایر نشانه ها و علائم سندرم آنجلمن نمی شود. پروتئین تولید شده از این ژن به تعیین رنگ (پیگمنتاسیون) پوست، مو و چشم ها کمک می کند.

 

فراوانی

سندرم آنجلمن حدود ۱ در ۱۲۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ نفر را تحت تاثیر قرار می دهد.

 

الگوی توارث

بسیاری از موارد سندرم آنجلمن ارثی نمی باشند، به ویژه مواردی که به علت حذف در کروموزوم ۱۵ مادری یا به علت دیزومی پدری ایجاد شده باشند. این تغییرات ژنتیکی به عنوان یک واقعه تصادفی در حین تشکیل سلول های جنسی (یعنی تخمک و اسپرم) یا در اویل مراحل رویانی رخ می دهد. در اغلب موارد بیماران هیچ سابقه مثبتی از این بیماری در خانواده خود ندارند.

در موارد نادر یک تغییر ژنتیکی مسئول سندرم آنجلمن، می تواند به ارث برسد. برای مثال ممکن است جهشی در ژن UBE3A یا در DNA های اطراف این ژن که مسئول کنترل فعالیت این ژن می باشند، می توانند از یک نسل به نسل بعد به ارث برسند.

اسامی دیگر بیماری

AS

ممکن است شما دوست داشته باشید مطالب بیشتر از این نویسنده

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

سه × 2 =