شارکوت ماری توث _ Charcot-Marie-Tooth

شرح کلی

شارکوت ماری توث

شارکوت ماری توث گروهی از اختلالات پیشرونده است که اعصاب محیطی را تحت تاثیر قرار می دهد. اعصاب محیطی وظیفه اتصال مغز و نخاع به عضلات و سلول های حسی که مسئول احساساتی از قبیل لمس، درد، گرما، و صدا هستند را برعهده دارند. آسیب به اعصاب محیطی می تواند باعث از دست دادن حس و لاغری (آتروفی) عضلات در پاها، ساق پا و دست بشود.

بیماری شارکوت ماری توث معمولا در نوجوانی یا اوایل بلوغ آشکار می شود، با این وجود شروع بیماری ممکن است در هر زمان از دوران کودکی تا اواخر دوره بزرگسالی رخ دهد. از نظر شدت، نشانه های بیماری شارکوت ماری توث حتی در میان اعضای بیمار در یک خانواده نیز متفاوت می باشد. برخی از افراد هرگز متوجه نمی شوند که این بیماری را دارند، اما در اغلب موارد بیماران میزان متوسطی از ناتوانی جسمی را دارند.

درصد کمی ازبیماران ضعف شدید و یا مشکلات دیگر که در موارد نادر، می تواند تهدید کننده زندگی باشد را تجربه می کنند. با این وجود در اکثریت افرادی که شدت بیماری بالا می باشد نیز این اختلال امید به زندگی را کاهش نمی دهد (یعنی باعث کاهش سن بیمار نمی شود).

به طور معمول، اولین نشانه های بیماری شارکوت-ماری-توث شامل مشکلات تعادل، کندی در حرکات و ضعف عضلانی در پاها می باشد. افراد مبتلا ممکن است اختلالات پا مانند گودی زیاد کف پا (pes cavus)،  صافی گودی کف پا (pes planus)، و یا انگشتان خمیده پا (hammer toes) داشته باشند. بیماران اغلب مشکل انعطاف پا یا راه رفتن بر روی پاشنه دارند. این مشکلات ممکن است باعث گام برداشتن های بلند شده که احتمال ریسک صدمات مچ پا و سر خوردن را افزایش دهد.

با پیشرفت بیماری، عضلات بخش های پائینی پاها معمولا تضعیف شده، اما این مشکلات به ندرت باعث می شود که بیماران به ویلچر محتاج شوند. در این بیماران ممکن است ضعف دستان نیز مشاهده شود، که باعث می شود فعالیت های روزانه مانند نوشتن، بستن دکمه ها و چرخاندن دستگیره در برای آن ها سخت شود. بیماران با این اختلال به صورت معمول یک کاهش در احساساتی مثل لامسه، حس گرما و سرما در کف پاها و بخش های پائینی پا را تجربه می کنند، با این حال این بیماران گاهاً درد و سوزش را حس می کنند. در برخی موارد، بیماران سنگینی گوش، ناشنوایی و یا از دست دادن حس بینایی را تجربه می کنند.

چند نوع بیماری شارکوت ماری توث وجود دارد. نوع یک بیماری شارکوت ماری توث (CMT1) با اختلالاتی در میلین (میلین؛ ماده لیپیدی پوشش دهنده سلول های عصبی هستند که آن ها را حفاظت کرده و باعث تقویت انتقال پیام های عصبی در آن ها می شود) همراه است. این اختلالات انتقال پیام های عصبی را کند می کنند.

نوع دو بیماری شارکوت ماری توث (CMT2) با اختلالاتی در فیبر ها یا آکسون ها (آکسون؛ بیرون زدگی هایی از جسم سلولیِ سلول های عصبی که پیام های عصبی را انتقال می دهد) همراه است. این اختلالات باعث کاهش شدت پیام های عصبی می شود.

نوع چهار بیماری شارکوت ماری توث (CMT4) باعث تحت تاثیر قرار گرفتن نورون ها یا آکسون ها می شود و الگوی توارثش نسبت به سایر انواع این بیماری متفاوت می باشد.

در انواع بینابینی(intermediate) از بیماری شارکوت ماری توث، پیام های عصبی هم کند شده و شدت آن ها کاهش می یابد که احتمالا به علت اختلالاتی است که هم در آکسون ها رخ می دهد هم در میلین.

نوع X بیماری شارکوت ماری توث (CMTX) به علت جهش هایی بر روی یک ژن بر روی کروموزوم X رخ می دهد. در میان انواع متفاوت بیماری شارکوت ماری توث، زیر نوع های این بیماری (برای مثال CMT1A، CMT1B، CMT2A،CMT4A، و CMTX1) توسط ژن های خاصی که تغییر یافته اند مشخص می شوند.

گاها نام های قدیمی تری برای شرح این بیماری مورد استفاده قرار می گیرند. برای مثال، سندرم راسی-لوی(Roussy-Levy) نوعی از بیماری شارکوت ماری توث می باشد که فنوتیپ های اضافه به شکل لرزش های منظم دارد(tremors).

فنوتیپ چیست؟

سندرم دژرین-سوتاس (Dejerine-Sottas) نامی است که گاهاً برای توصیف نوع شدید با شروع در کودکی بیماری شارکوت ماری توث استفاده می شود؛ این حالت گاهاً شارکوت ماری توث نوع سه (CMT3) نیز نامیده می شود. بسته به ژن خاصی که تغییر می یابد، این نوع شدید و با شروع زودهنگام بیماری ممکن است به عنوان نوع های CMT1  یا  CMT4 نیز دسته بندی شود. CMTX5 نیز به عنوان سندرم روزنبرگ-چوتوریان (Rosenberg-Chutorian) نیز شناخته می شود. برخی محققان معتقدند که این حالت در واقع یک فرم از بیماری شارکوت ماری توث نمی باشد. در عوض، آن ها این اختلال را به عنوان یک بیماری مجزا دسته بندی می کنند که از خصوصیات آن ، اختلالات اعصاب محیطی، سنگینی گوش و از دست رفتن بینایی می باشد.

 

اساس ژنتیکی

بیماری شارکوت ماری توث به علت جهش هایی در ژن های مختلف ایجاد می شود. این ژن ها کد کننده پروتئین هایی می باشند که در عملکرد اعصاب محیطی در کف پا، پاها، و دستان نقش دارند. جهش های ژن هایی که باعث بیماری شارکوت ماری توث می شود عملکرد این پروتئین ها را به شکلی تحت تاثیر قرار می دهند که کاملا شناخته نمی باشد، با این وجود احتمالا این ها باعث تخریب آکسون ها می شوند و یا باعث تحت تاثیر قرار گرفتن سلول هایی می شوند که تولید کننده میلین می باشند. در نتیجه، سلول های عصبی محیطی به آهستگی توانایی تحریک کردن ماهیچه ها و انتقال پیام های عصبی حسی به مغز را از دست می دهند.

لیست ژن هایی که با بیماری شارکوت ماری توث مرتبط هستند هم زمان با مطالعه محققان بر روی این بیماری، در حال زیاد شدن می باشد. جهش های متفاوت در داخل ژن های خاص ممکن است باعث علائم و نشانه هایی با شدت های متفاوت و یا انواع متفاوت از بیماری شارکوت ماری توث بشود.

CMT1 به علت جهش هایی در ژن های متفاوت ایجاد می شود از جمله:

(PMP22 (CMT1A و (CMT1E)، MPZ(CMT1B)، LITAF (CMT1C)، EGR2(CMT1D) و  NEFL(CMT1F).

CMT2 به علت جهش هایی در ژن های متفاوت ایجاد می شود از جمله: MFN2 و KIF1B (CMT2A) ، RAB7A (CMT2B) ، LMNA (CMT2B1) ، TRPV4 (CMT2C) ، BSCL2 و GARS (CMT2D) ، NEFL (CMT2E) ، HSPB1 (CMT2F) ، MPZ (CMT2I و CMT2J) ، GDAP1 (CMT2K) و HSPB8 (CMT2L). جهش های مخصوص در ژن  DNM2 همچنین باعث ایجاد CMT2 نیز می شود.

CMT4 توسط جهش هایی در ژن های متفاوت ایجاد می شود از جمله: GDAP1 (CMT4A) ، MTMR2 (CMT4B1) ، SBF2 (CMT4B2) ، SH3TC2 (CMT4C) ، NDRG1 (CMT4D) ، EGR2 (CMT4E) ، PRX (CMT4F) ، FGD4 (CMT4H) و FIG4 (FIG4).

انواع متوسط این اختلال می توانند توسط تغییرات در ژن های متفاوت ایجاد شوند از جمله DNM2 ، MPZ ، YARS و GDAP1. CMTX به علت جهش در ژن هایی مثل GJB1 (CMTX1) و PRPS1 (CMTX5) ایجاد می شود. جهش در ژن های اضافی شناخته نشده ای باعث انواع دیگری از بیماری شارکوت ماری توث می شود.

فراوانی

بیماری شارکوت ماری توث شایع ترین اختلال وراثتی می باشد که اعصاب محیطی را درگیر می کند و تقریبا ۱۵۰۰۰۰ نفر را در ایالات متحده آمریکا تحت تاثیر قرار می دهد. در سراسر دنیا این بیماری با فراوانی۱ نفر در هر ۲۵۰۰ نفر رخ می دهد.

الگوی توارث

الگوی وراثت در انواع بیماری شارکوت ماری توث متفاوت است. CMT1، و اغلب موارد CMT2، و بسیاری از فرم های متوسط با الگوی اتوزومی غالب به ارث می رسند.

CMT4، چند زیر گروه از CMT2، و برخی از فرم های متوسط با الگوی اتوزومی مغلوب، به ارث می رسند.

CMTX با الگوی غالب وابسته به X به ارث می رسد.

برخی از موارد شارکوت ماری توث نتیجه یک جهش جدید بوده و در افراد بدون سابقه اختلال خانوادگی رخ می دهند.

 

اسامی دیگر بیماری

نوروپاتی ارثی شارکوت ماری توث

سندرم شارکوت ماری توث

CMT

نوروپاتی ارثی حسی و حرکتی

ممکن است شما دوست داشته باشید مطالب بیشتر از این نویسنده

2 نظرات

    1. ایران ژنتیک می گوید

      سلام و تشکر ترجمه این مقاله در سایت قرار داده شد:
      https://bit.ly/2NyIOP2

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

14 − نه =