لوسمی میلوئید مزمن _ chronic myeloid leukemia

شرح کلی

لوسمی میلوئید مزمن

لوسمی میلوئید مزمن نوعی سرطان با پیشرفت اندک در بافت تولید کننده خون (مغز استخوان) می باشد. مغز استخوان سالم گلبول های قرمز (اریتروسیت ها) انتقال دهنده اکسیژن، گلبول های سفید (لوکوسیت ها) که وظیفه محافظت از بدن در مقابل عفونت را برعهده دارند، و پلاکت ها (ترومبوسیت ها) که در روند لخته شدن خون نقش دارند را می سازد. در لوسمی میلوئید مزمن، مغز استخوان گلبول های سفید را بیش از حد تولید می کند. در شروع بیماری، این سلول ها به صورت نسبی عملکرد نرمالی دارند. با این وجود، همزمان با پیشرفت این شرایط، گلبول های سفید نابالغ که میلوبلاست یا بلاست نامیده می شوند در خون و مغز استخوان تجمع پیدا می کنند. رشد بیش از حد میلوبلاست ها باعث ایجاد اختلال در تکامل سایر سلول های خونی می شود، این اختلال منجر به کمبود گلبول های قرمز(کم خونی) و پلاکت ها می شود.

لوسمی میلوئید مزمن معمولا بعد از سن ۶۰ سالگی شروع می شود. علائم عمومی شامل خستگی بیش از حد (ضعف fatigue)، تب ، و از دست دادن وزن می باشد. بسیاری از بیماران دچار بزرگ شدگی طحال (اسپلنومگالی) می شوند که این باعث احساس پری شکم و از دست رفتگی اشتها می شود. تقریباً نیمی از افراد با لوسمی میلوئید مزمن در ابتدای این بیماری هیچ گونه علامت و نشانه ای نداشته و زمانی بیماری آن ها مشخص می شود که فرد به دلایل دیگری آزمایش خون داده باشد.

این بیماری دارای سه فاز می باشد: فاز مزمن، فاز سریع (مرحله شتاب)، و فاز بلاست (یا فاز بحران بلاستی). در فاز مزمن، تعداد سلول های خونی بالغ افزایش می یابد، و میوبلاست ها کمتر از ۱۰ درصد از سلول های خونی را شامل می شوند. علائم و نشانه های این اختلال در طول این فاز اغلب خفیف بوده و به مرور زمان بدتر می شوند. فاز مزمن می تواند ماه ها یا سال ها طول بکشد. در فاز سریع، تعداد میوبلاست ها کمی بالاتر می باشد و بین ۱۰ تا ۲۹ درصد از سلول های خونی را شامل می شوند. علائم و نشانه به پیشرفت خود ادامه می دهند. فاز سریع معمولاً بین ۴ تا ۶ ماه طول می کشد، و حتی ممکن است در برخی از بیماران اصلا این مرحله مشاهده نشود. در بحران بلاستی، ۳۰ درصد یا بیشتر از ۳۰ درصد از سلول های خون و مغز استخوان میوبلاست ها می باشند. علائم و نشانه ها در این مرحله در شدیدترین حالت خود وجود دارند، که شامل طحال های به شدت بزرگ شده، درد استخوان ها، و از دست رفتگی وزن می باشد. عفونت های خطرناک و شدید و خونریزی های غیرقابل کنترل در این مرحله تهدید کننده زندگی می باشند.

اساس ژنتیکی

لوسمی میلوئید مزمن  به علت نوترکیبی (جابجایی translocation) مواد ژنتیکی بین کروموزوم های ۹ و ۲۲ ایجاد می شود. این جابجایی که به صورت t(9;22)X نوشته می شود باعث ترکیب شدن بخشی از ژن ABL1 از کروموزوم ۹ و بخشی از ژن BCR از کروموزوم ۲۲ می شود. این نوترکیبی یا جابجایی باعث ساخته شدن یک ژن غیرطبیعی حاصل ترکیب ژنی می شود که BCRABL1 نام دارد. کروموزوم ۲۲ غیر طبیعی، که شامل بخشی از کروموزوم شماره ۹ می باشد و ناقل ژن جدید می باشد به عنوان کروموزوم فیلادلفیا شناخته می شود(علت این نامگذاری این است که این کروموزوم اولین بار در این شهر شناسایی شد). جابجایی در طول زندگی فرد رخ می دهد و تنها در سلول های غیر نرمال وجود دارد. این نوع از تغییرات ژنتیکی، جهش های سوماتیک نامیده می شود و غیر وراثتی می باشند.

عملکرد پروتئین تولید شده توسط ژن طبیعی BCR شناخته نشده است، با این وجود مشخص شده است که این پروتئین در کنترل سیگنال دهی سلول ها کمک می کند. پروتئین تولید شونده توسط ژن طبیعی ABL1 در فرایندهای متفاوتی در سلول عمل می کند، که شامل رشد و تقسیم سلولی (تکثیر)، بلوغ سلولی (تمایز)، انتقال سلولی (مهاجرت)، و آپوپتوز سلولی (خودکشی سلول) می باشد.

همانند پروتئین ABL1، پروتئین تولید شده از ژن غیرطبیعی جدید  که BCRABL1 نامیده می شود، می تواند باعث تحریک تکثیر سلولی و مهار آپوپتوز بشود. با این وجود برخلاف پروتئین ABL1 این پروتئین جدید برای خاموش و روشن شدن(عمل کردن یا نکردن) احتیاجی به سیگنال های سلولی (در واقع اجازه) ندارد. پروتئین های همیشه فعال BCRABL1 دستور تکثیر بدون کنترل را به سلول ها صادر کرده و مانع از آپوپتوز آن ها می شوند، که این حالت باعث تولید بیش از حد سلول های غیرنرمال شده و در نهایت باعث کمبود سلول های خونی نرمال می شوند. حضور کروموزوم های فیلادلفیا در این سلول ها می تواند فراهم کننده یک هدف برای درمان های مولکولی در این بیماران باشد.

در ۵ تا ۱۰ درصد از موارد لوسمی میلوئید مزمن ژن ترکیبی BCRABL1 حاصل یک نوترکیبی پیچیده می باشد که علاوه بر کروموزم ها ۹ و ۲۲ سایر کروموزوم ها نیز در این روند دخالت دارند. این تغییرات ژنتیکی واریانت های جابجایی فیلادلفیا نامیده می شوند. این موارد شبیه به حالت به وجود آمده توسط t(9;22)X می باشند.

محققان بر این باورند که تغییرات ژنتیکی بیشتر نقشی در پیشرفت لوسمی میلوئید مزمن به فاز های سریع و بحران بلاست دارند. شایعترین تغییراتی که همراه با پیشرفت این بیماری به بحران بلاستی دیده می شود شامل یک کپی اضافی از کروموزوم ۸ (تریزومی ۸)، یک کروموزوم ۱۷ غیر طبیعی به نام ایزوکروموزوم ۱۷، و کپی اضافی (مضاعف شدگی ) کروموزوم فیلادلفیا می باشند.  زمانی که این جهش های سوماتیک در سلول های حاوی کروموزوم فیلادلفیا رخ می دهند، این تغییرات احتمالا باعث تحریک بیشتر، تکثیر غیر قابل کنترل سلول ها می شوند.

 

فراوانی

فراوانی۱ در هر ۵۵۵ نفر رخ می  دهد. همچنین این بیماری ۱۰درصد همه بدخیمی های خونی (لوسمی ها) را شامل می شود.

الگوی توارث

این اختلال معمولا توارثی نمی باشد و اغلب به علت جهش هایی در سلول های نوزاد پس از حاملگی شروع می شوند . این تغییرات جهش های سوماتیک نامیده می شوند.

اسامی دیگر بیماری

CGL

لوسمی گرانولوسیتی مزمن

لوسمی میلوسیستیک مزمن

لوسمی میلوژن مزمن

CML

ممکن است شما دوست داشته باشید مطالب بیشتر از این نویسنده

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دو × 4 =